Đời sống người Việt xưa qua lăng kính Vương Hồng Sển, Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký
Những ngày này, đi dọc nhiều tuyến đường tại TP.HCM không khó để bắt gặp hình ảnh hoa kèn hồng nở rực rỡ. Với màu hồng phớt, cánh mỏng nhẹ nhàng, nở thành từng chùm trên cao, hoa kèn hồng làm nhiều người đi đường xao xuyến. Rung động trước vẻ đẹp thơ mộng của loài hoa này, bạn trẻ và du khách đã đến các tuyến đường có hoa kèn hồng để ghi lại những bức ảnh đẹp làm kỷ niệm.Nhận định EURO 2020, tuyển Croatia vs tuyển Scotland (2g ngày 23.6): Đưa nhau vào chỗ chết?
Những năm đầu 80 của thế kỷ trước, ở quê tôi, một vùng thuần nông tại Nghệ An, gần như nhà nào cũng thiếu ăn quanh năm. Những bữa ăn chỉ toàn cơm độn khoai lang, mì hạt kèm với rau má, củ chuối luộc đã ám ảnh đám trẻ lên 6 - 7 tuổi như tôi. Và chúng tôi chỉ mong tết đến. Tết có bánh chưng, có thịt, có cơm trắng, áo mới… dù nó đến và đi rất nhanh. Tết Nguyên đán ở quê tôi bắt đầu từ ngày 23 tháng chạp bằng lễ cúng ông Táo. Ở thời buổi đói kém ấy, nghi thức cúng lễ rất đơn giản, chủ yếu là đồ chay, rất ít nhà cúng mặn và chúng tôi, những đứa trẻ háu ăn cũng chẳng được thụ lộc đáng kể. Tết chỉ thực sự chạm ngõ mọi nhà từ ngày 27 tháng chạp. Buổi sáng hôm đó, tiếng lợn eng éc từ làng trên, xóm dưới rộn lên, nghe thật náo nhiệt. Đây là thời điểm các hợp tác xã nông nghiệp mổ lợn để chia thịt cho các xã viên ăn tết. Những năm 1980, cha tôi còn trong quân ngũ, mẹ tôi, tôi và đứa em được nhận thịt ăn tết. Chúng tôi vây quanh sân kho hợp tác xã xem người lớn mổ lợn. Trong không khí đầy niềm vui và sự háo hức, chúng tôi hồi hộp chờ đợi giây phút được chia thịt mang về. Những mảng thịt được xẻ ra, chia nhỏ, để trên những chiếc nong bằng tre. Một người cầm quyển sổ, đọc danh sách xã viên để 4 - 5 người khác cân thịt. Những phần thịt có cả xương được xâu vào sợi lạt nứa. Mỗi khẩu được 2 lạng thịt (200 gram). Nhà tôi 3 khẩu nên được 6 lạng, kèm theo mấy miếng lòng đã luộc. Nhận khẩu phần của gia đình, tôi háo hức cầm xâu thịt mang về, vừa đi vừa chạy, lòng đầy hân hoan.Mẹ tôi chia mấy miếng lòng cho hai anh em tôi ăn trước. Lòng đã nguội ngắt nhưng vẫn ngon vô cùng. Phần thịt lợn, mẹ tôi tách mỡ, đem vùi vào cái bồ đựng muối ở xó bếp để dành chiên lấy mỡ xào rau. Thịt nạc, mẹ tôi kho mặn. Niêu thịt kho nhỏ bé không đủ ăn trong những ngày tết nhưng vị ngon của nó vẫn theo tôi đến bây giờ.Chợ Vẹo ở xã bên, cách làng tôi vài cây số, họp vào các ngày chẵn. 28 tháng chạp hằng năm, chợ này đông vui nhất vì đó là phiên chính của chợ tết. Mẹ tôi bưng cái mủng đan bằng tre, đội nón, dắt em tôi đi chợ. Tôi nhảy chân sáo theo sau. Mưa xuân lất phất, con đường làng lép nhép bùn đất. Chợ tết nhộn nhịp người mua kẻ bán, rất vui. Mẹ tôi thường mua áo quần cho anh em tôi, rồi mua trầu, cau, một ít cam, cá biển và 1 cân thịt nữa. Mẹ nói có khó đến mấy thì tết cũng phải sắm cho được mấy thứ này. Mẹ tôi đội mủng về, cái tết ùa vào nhà.Sáng mùng 1, mẹ chuẩn bị cau, trầu, cam để chúng tôi đi chúc tết. Mẹ đi trước, tôi và đứa em líu ríu theo sau. Chúng tôi đến nhà người thân trong làng và họ hàng ở làng khác. Với những người lớn tuổi, mẹ tôi mang lễ thường là 3 - 5 quả cau hoặc 1 quả cam làm quà chúc tết. Mẹ đặt lễ ở bàn, lễ phép thưa: "Hôm nay mùng 1 tết, mẹ con chúng con có quả cau đến mừng tuổi ông, bà…". Tôi được mẹ dạy câu chúc tết này và khi lên lớp 1 thì tôi thay mẹ nói lời chúc và được người lớn khen, cho kẹo nên rất sướng. Chúc tết ở quê tôi gọi là mừng tuổi, ý là mừng cho tuổi mới. Đi mừng tuổi, tôi cũng được mừng tuổi, vui nhất khi đó là nhận tiền xu để đánh đáo; được ăn bánh chưng, kẹo bi; những thứ mà khi hết tết, chúng tôi nằm mơ cũng khó thấy. Ở quê tôi, từ xa xưa và đến giờ vẫn thế, trong những ngày tết, mọi người trong làng đều đến nhà nhau mừng năm mới. Ngày trước, quà chỉ là dăm ba quả cau để người lớn ăn trầu hoặc một vài quả cam, nay là một gói bánh. Nhưng việc quà tết nay đã được tinh gọn dần và chủ yếu là đến nhà chơi, chúc tết gia đình, uống nước, trò chuyện. Không ai buộc ai phải đến nhà chúc tết nhưng đã thành phong tục, không đi cứ cảm giác như có lỗi với người khác. Phong tục mừng tuổi giúp mọi người trong làng, trong xã thêm đoàn kết, chia sẻ với nhau. Đến mừng tuổi những người già neo đơn, người có hoàn cảnh khó khăn, ốm đau bệnh tật, trẻ con thường mang bánh còn người lớn thường mang theo ít tiền để thăm hỏi. Quê tôi có ông Thời, hồi đó nhà nghèo nhưng ông sống rất tình nghĩa. Tết nào ông cũng đi mừng tuổi khắp xã, bất kể có quan hệ họ hàng hay không. Ông Thời thường mang theo mấy quả cam, bỏ trong cái túi cước. Vào nhà nào, ông đều mang ra 1 quả, bảo: "Tết không có gì, chỉ có quả cam, tôi đến mừng tuổi cho gia đình năm mới bình an, làm ăn may mắn". Nhà nào cũng vậy, ông Thời chỉ ngồi chừng vài phút, hỏi han chuyện trò ít câu vui vẻ rồi chào đi. Mọi người trong xã đều quý ông, nhận lời chúc, xin trả lại cam cho ông. Ông Thời cười, nói: "Ông bà cho thì tôi xin lại, chúc ông bà năm mới vạn sự như ý". Xưa và nay vẫn thế, cứ sáng sớm mùng 1, ở quê tôi, con cháu kéo đến nhà ông bà, cha mẹ để chúc tết, trước khi đi mừng tuổi những người thân khác. Tiếng cười đùa huyên náo. Các nhà thờ họ rộn ràng tiếng trống tế. Cây nêu dựng khắp ngõ ngách trong làng. Những cô gái xúng xính gánh mâm cỗ đến nhà thờ để cúng tổ tiên. Ngày thường, ở làng chỉ còn phụ nữ và người già, thanh niên và trung niên ra Bắc, vào Nam, xuất ngoại lao động, nhưng cứ đến ngày tết làng lại đông vui, nhộn nhịp. Tết là dịp đoàn tụ khiến những người xa quê đều muốn về với gia đình, người thân. Ở nhà, những người bố, người mẹ già chỉ mong tết đến để con cháu trở về sum họp. Rời làng ngót 30 năm, nhiều người già tôi từng đến nhà mừng tuổi vào ngày tết năm xưa đã thành người thiên cổ, nhưng sự gắn kết từ tục mừng tuổi đã giúp tôi nhớ như in các mối quan hệ họ hàng, dù đã cách nhau nhiều đời. Tết vẫn thế, vẫn mang lại nhiều giá trị tinh thần khiến ai xa quê cũng phải nhớ, phải đau đáu tìm về.
FPT ghi nhận 15 đơn hàng trên 5 triệu USD từ thị trường nước ngoài
Theo quy định, việc thực hiện thí điểm dịch vụ Mobile Money (tiền di động hay ví điện tử viễn thông) sẽ hết hiệu lực kể từ ngày 31.12.2024. Ngân hàng Nhà nước đã có tờ trình gửi Chính phủ về việc đề xuất gia hạn thời gian thực hiện thí điểm dịch vụ Mobile Money trong khi chờ xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ này. Tuy nhiên cho đến hiện tại, vẫn chưa có thông báo chính thức về việc gia hạn thời gian thực hiện thí điểm đối với dịch vụ Mobile Money.Đại diện một nhà mạng cho biết vẫn đang chờ thông tin hướng dẫn liên quan nhưng nhiều khả năng dịch vụ này sẽ tiếp tục được gia hạn. Khách hàng đang sử dụng dịch vụ không nên quá lo lắng. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, số lượng tài khoản Mobile Money sau gần ba năm thực hiện thí điểm của ba doanh nghiệp viễn thông (gồm Viettel, VNPT, MobiFone) tính đến cuối tháng 9 đạt hơn 9,87 triệu tài khoản. Dịch vụ Mobile Money đã góp phần cung ứng một kênh giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt nhanh chóng và thuận tiện cho khách hàng (thay vì phải trực tiếp đến ngân hàng thực hiện giao dịch hay phải mang theo tiền mặt, khách hàng chỉ cần thao tác trên điện thoại di động hoặc đến các điểm kinh doanh gần nhất). Đồng thời góp phần thay đổi dần thói quen thanh toán bằng tiền mặt của người dân vẫn còn khá phổ biến hiện nay; do có tác dụng cộng hưởng, người sử dụng dần quen với việc thanh toán không dùng tiền mặt và sẽ sử dụng các dịch vụ tài chính ngân hàng khác (ví dụ như: thanh toán qua tài khoản ngân hàng), đặc biệt là với các giao dịch thanh toán có giá trị lớn...Dịch vụ Mobile Money được thực hiện thí điểm đến hết ngày 31.12.2024, sau thời điểm này các doanh nghiệp thực hiện thí điểm sẽ phải tạm dừng cung ứng dịch vụ nếu chưa có quy định pháp lý, chính sách quản lý phù hợp. Do đó, các doanh nghiệp thực hiện thí điểm kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước xây dựng, ban hành hành lang pháp lý chính thức, tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển dịch vụ sau thời gian thí điểm.Ngân hàng Nhà nước cho biết đã xây dựng hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ Mobile Money. Đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã nhận được ý kiến của phần lớn các bộ, ngành, các doanh nghiệp thực hiện thí điểm, ngân hàng thương mại. Cơ quan này đã nêu khó khăn về thời gian xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định về dịch vụ Mobile Money và đề xuất tiếp tục gia hạn thời gian thực hiện thí điểm cho dịch vụ này đến khi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành, có hiệu lực.
Ngày 10.1, UBND tỉnh Đồng Nai phối hợp với Công ty Công ty CP Tập đoàn Việt Phát (chủ đầu tư) bấm nút khởi công dự án Trung tâm thương mại và văn phòng cho thuê cù lao Phố (thuộc P.Hiệp Hòa, TP.Biên Hòa).Phát biểu tại buổi lễ, ông Võ Tấn Đức, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết cù lao Phố là vùng đất mang nhiều dấu ấn lịch sử người mang gươm đi mở cõi đất Phương Nam; vùng đất giao thoa nhiều nền văn hóa, tôn giáo; cũng từng là nơi có thương cảng sầm uất nhất đất phương Nam hàng trăm năm trước. "Tuy nhiên trong quá trình phát triển, cù Lao Phố đã đánh mất đi vị thế của mình, trở thành vùng đất ngủ quên giữa lòng đô thị Biên Hòa. Việc dự án trung tâm thương mại và văn phòng cho thuê được khởi động và dự kiến đi vào hoạt động vào 2027 sẽ đánh thức cù lao Phố, đưa vùng đất này phát triển xứng với tiềm năng vốn có ", ông Võ Tấn Đức nhấn mạnh.Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, dự án trung tâm thương mại và văn phòng cho thuê có quy mô là 11,66 ha, tổng diện tích sàn xây dựng lên đến 24,5ha, tổng vốn đầu 6.111 tỉ đồng, dự kiến đón khoảng 10 triệu lượt khách tham quan mua sắm/năm.Cù lao Phố có diện tích gần 700 ha, được bao bọc bởi 2 nhánh của sông Đồng Nai. Cù lao Phố trước đây từng là thương cảng sầm uất của khu vực Đàng Trong (vùng lãnh thổ Đại Việt do chúa Nguyễn kiểm soát, xác định từ sông Gianh, Quảng Bình trở vào Nam). Hiện đây được xem vùng đất có vị trí địa lý thuận lợi để Đồng Nai phát triển thương mại và dịch vụ.
Ông Phạm Hồng Hải đảm nhận quyền Tổng giám đốc OCB
Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Đức Hùng, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết âm hộ bệnh nhân T. rách 3 cm, chảy máu, dính nhiều vụn sứ vỡ từ bồn vệ sinh.Theo bác sĩ Hùng, có nhiều nguyên nhân gây vết thương ở âm hộ, âm đạo như tai nạn, đạp xe, chơi thể thao, quan hệ tình dục thô bạo, sử dụng đồ chơi tình dục không an toàn, khô âm đạo, sinh con to, tẩy lông…, trường hợp chị T. gặp tai nạn do sức nặng cơ thể gây vỡ bồn cầu, là trường hợp ít gặp.Ê kíp bác sĩ đã làm sạch vết thương cho chị T., khâu 4 mũi, ghi nhận vị trí bị rách không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản. Chị T. được tiêm phòng uốn ván, dùng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ ngừa nhiễm trùng, xuất viện trong ngày. Bác sĩ hướng dẫn chị T. cách vệ sinh, thay băng thường xuyên, kết hợp nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh để vết thương hồi phục nhanh chóng.Bác sĩ Hùng cho biết, tai nạn trong quá trình vận động, ngã hoặc va đập mạnh với các vật cứng có thể gây tổn thương vùng kín. Người bị tai nạn chảy máu, đau dữ dội hoặc có dấu hiệu bất thường vùng kín nên đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để khám để được bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương, đưa ra phương pháp xử trí phù hợp.Trong khi chờ cấp cứu, người bệnh có thể sử dụng khăn sạch để cầm máu, không được tự ý dùng thuốc vì có thể gây ra tác dụng phụ, làm vết thương nặng hơn. Theo bác sĩ Hùng, tâm lý e ngại khiến một số phụ nữ tự xử lý vết thương hoặc đợi tình trạng cải thiện. Điều này làm chậm trễ điều trị, tăng nguy cơ biến chứng như nhiễm trùng, đau mạn tính, hẹp âm đạo, tổn thương cơ quan sinh sản dẫn đến vô sinh.Để phòng tránh tai nạn trên, bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên đeo đồ bảo hộ cần thiết trong khi lao động hoặc chơi thể thao, không ngồi xổm trên bồn vệ sinh, không thụt rửa âm đạo quá sâu, quan hệ tình dục an toàn. Khám phụ khoa định kỳ để phát hiện, điều trị sớm bệnh lý có thể làm tăng nguy cơ rách vùng kín.
